# Atıktan değere dayalı finansmanın, üzerinde anlaşılan iklim finansmanı hedeflerine giden bir uygulama yolu olarak değerlendirilmesi

> DEĞERLENDİRME İÇİN TASLAK — sunulmamıştır, onaylanmamıştır, bir adaylık değildir, BM belgesi değildir.

TARAF TASLAK SUNUMU — SUNULMAMIŞTIR
Kime: Sayın Murat Kurum, COP31 Başkanı; Sayın Chris Bowen, Müzakereler Başkanı
Bilgi: UNFCCC Sekretaryası (cophlpe@unfccc.int); COP31 Başkanlığı (cop31@mfa.gov.tr)
Konu: Atıktan değere dayalı finansmanın, üzerinde anlaşılan iklim finansmanı hedeflerine giden bir uygulama yolu olarak değerlendirilmesi
Antalya, 12 Kasım 2026

Sayın Başkanlar,

1. [PARTY], 20 Kasım 2026'da COP31'de kabul edilmesi beklenen Başkanlık kararı ("cover decision") hazırlıkları kapsamında değerlendirilmek üzere bu taslağı sunmaktadır. Bu metin, bir Taraf delegasyonunun benimsemesi, değiştirmesi veya reddetmesi için hazırlanmış bağımsız bir öneridir. BM tutumu, onaylanmış bir girişim veya finansman taahhüdü değildir.

2. Gelişmekte olan ülkeler için 2035 yılına kadar yılda en az 300 milyar ABD doları kamu ve seferber edilen iklim finansmanı hedefini belirleyen ve toplam akışların yılda en az 1,3 trilyon ABD dolarına çıkarılması çağrısını içeren 1/CMA.6 sayılı kararı ve "Baku to Belém Roadmap to 1.3T" belgesini hatırlatırız.

3. Aşağıdaki yayımlanmış verilere dikkat çekeriz: COP31'de açıklanan yeni çok yıllık taahhütlerin yılda yaklaşık 11,7 milyar ABD doları düzeyinde olduğu ve önceki hızın yaklaşık yüzde 70 altında kaldığı bildirilmektedir. Atık yönetimi sektörü, 2026 ticari araştırmalarında yılda 1,3-1,6 trilyon ABD doları olarak tahmin edilmektedir. UNEP, gıda kaybı ve israfının dünya ekonomisine yılda yaklaşık 1 trilyon ABD dolarına mal olduğunu ve küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 8-10'unu oluşturduğunu tahmin etmektedir. UNEP-ISWA Küresel Katı Atık Atlası, sıfır atık ve döngüsel ekonomi önlemlerinden yıllık 108,5 milyar ABD doları potansiyel net kazanç sağlanabileceğini ortaya koymaktadır. Atık sektörü, insan kaynaklı metan emisyonlarının yaklaşık yüzde 20'sinden sorumludur.

4. Bir pazarın büyüklüğünün aktarılabilecek bir para tutarı gibi ele alınmasını önermiyoruz. Pazar geliri bir fon değildir. Önerimiz, Tarafların mevcut politika araçlarını — genişletilmiş üretici sorumluluğu bedelleri, metan ve karbon kredisi gelirleri, yeşil kamu alımları ve karma finansman — kullanarak mevcut atık sektörü değerinin ölçülebilir ve denetlenebilir bir payını doğrulanmış metan azaltımı ve döngüsellik sonuçlarına yönlendirmeye ve sonuçların 1,3 trilyon dolar hedefine yönelik raporlamaya yansıtılmasına davet edilmesidir.

5. Önerilen karar metni (taslak ifade, üzerinde anlaşılmış metin değildir):
"Karar 1/CMA.6'nın uygulanması ve 2035 yılına kadar yılda en az 1,3 trilyon ABD doları hedefine doğru ilerlenmesi bağlamında Tarafları, atık önleme, döngüsel malzeme kullanımı ve atıktan değere dayalı finansmanı — genişletilmiş üretici sorumluluğu, metan ve karbon kredisi gelirleri, yeşil kamu alımları ve karma finansman dâhil — iklim finansmanının ölçeklendirilmesine ve atık kaynaklı metan emisyonlarının azaltılmasına katkı sağlayabilecek uygulama yolları olarak değerlendirmeye davet eder; ve Daimi Finans Komitesi'nden, yeni yükümlülükler oluşturmaksızın ve üzerinde anlaşılan metni yeniden açmaksızın, bu akışların söz konusu hedefe yönelik raporlamaya nasıl yansıtılabileceğini değerlendirmesini talep eder."

6. Bu çerçevede talep ediyoruz: (a) karar metninde bu kapsamda bir cümlenin değerlendirilmesi; (b) Daimi Finans Komitesi'nden bu akışların raporlamaya nasıl yansıtılabileceğini incelemesinin istenmesi; (c) #OneBillionChallenge ve Sıfır Atık Vakfı platformunda yer alan şehir ve işletmelerle ölçülebilir bir pilot çalışmaya davet çıkarılması; ve (d) önerinin yeni yükümlülük, yeni fon veya üzerinde anlaşılmış metnin yeniden açılmasını gerektirmediğinin teyidi.

7. Yukarıdaki rakamlar taahhüt edilmiş para değil; yayımlanmış tahminler veya üzerinde anlaşılmış hedeflerdir. Toplam küresel iklim yatırım ihtiyacına ilişkin bağımsız analitik tahminler (2035 için yılda yaklaşık 7-8,1 trilyon ABD doları) BM finansman hedefi değildir ve burada öyle kullanılmamıştır. Müzakere metnine girmeden önce her rakamın kaynağından doğrulanması gerekir.

[imza]
[Ad], [Unvan], [MINISTRY], [PARTY]
[Resmî e-posta] · [Tarih]
